ChatGPT’yi kullanan herkes en az bir kere şu durumu yaşamıştır:
Bir şey sorarsınız, cevap gelir ama tam olarak istediğiniz şey değildir.
Sonra cümleyi değiştirirsiniz.
Biraz daha açıklarsınız.
“Hayır, böyle değil” dersiniz.
Bir örnek verirsiniz.
Bu sefer cevap bir anda çok daha iyi hale gelir.
Aslında burada yaşanan şey oldukça basit. ChatGPT ilk soruda sizin ne düşündüğünüzü bilmiyordu. Siz ne istediğinizi biraz daha net anlatınca, vereceği cevabın yönü de değişti.
Prompt dediğimiz şey tam olarak burada devreye giriyor.
Kulağa teknik bir kavram gibi geliyor ama aslında prompt, ChatGPT’ye yazdığınız şeyin kendisi. Soru olabilir, görev olabilir, açıklama olabilir hatta bazen yalnızca birkaç kelime bile olabilir.
Önemli olan promptun uzunluğu değil.
Önemli olan ChatGPT’ye ne kadar doğru yön verdiğiniz. Peki ChatGPT’ye doğru soru nasıl sorulur?
İçindekiler
ChatGPT Aklınızı Okumuyor
Bence ChatGPT kullanırken unutulmaması gereken ilk şey bu.
Siz kafanızda ne istediğinizi biliyorsunuz.
Ama ChatGPT bilmiyor.
Mesela şöyle yazdığınızı düşünelim:
“Bana reklam metni yaz.”
Bu cümleyi yazan kişi belki kafasında bir mobilya mağazası düşünüyor. Belki Instagram reklamı hazırlıyor. Belki kadınlara hitap etmek istiyor. Belki indirim kampanyası var.
Ama bunların hiçbiri yazılmamış.
ChatGPT de boşlukları kendi doldurmaya çalışıyor.
Sonra sonuç beğenilmiyor.
Oysa şöyle yazılsa durum değişir:
“Ankara’da faaliyet gösteren bir mobilya mağazası için Instagram reklam metni hazırla. Yeni evlenen çiftlere hitap etsin. Fazla kurumsal olmasın. Kampanyalı koltuk takımlarını öne çıkar ve insanları mağazaya gelmeye teşvik et.”
İki istek arasında büyük bir fark var.
İlkinde ChatGPT tahmin ediyor.
İkincisinde ise siz yön veriyorsunuz.
İyi Prompt Demek Uzun Prompt Demek Değil
Burada da küçük bir yanlış anlaşılma var.
İyi prompt yazmak için paragraflarca açıklama yapmak zorunda değilsiniz.
Bazen iki cümle yeter.
Örneğin:
“Bu metni düzelt.”
yerine:
“Bu metni anlamını değiştirmeden daha samimi hale getir. Fazla kurumsal cümleleri çıkar.”
Bu prompt hâlâ kısa.
Ama çok daha işe yarar.
Yani mesele çok yazmak değil.
Doğru bilgiyi vermek.
Önce Ne Yapılacağını Söyleyin
ChatGPT’ye bir iş verirken önce görevi açık söylemek işleri kolaylaştırır.
Mesela:
“Özetle.”
“Karşılaştır.”
“Düzelt.”
“Daha sade anlat.”
“10 fikir üret.”
“Hataları bul.”
“Bu metni kısalt.”
“Bir müşteri cevabı hazırla.”
Bazen insanlar konu hakkında uzun uzun bilgi veriyor ama en sonunda ChatGPT’nin ne yapması gerektiği tam belli olmuyor. Bu yüzden görev kısmını mümkün olduğunca net söylemek iyi sonuç verir.
Sonra Biraz Bağlam Verin
ChatGPT’nin en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri bağlamdır.
Örneğin:
“Bir e-posta yaz.”
oldukça açık görünür ama aslında değildir.
Kime yazılıyor?
Neden yazılıyor?
Resmî mi olacak?
Kısa mı olacak?
İtiraz mı ediliyor?
Bilgi mi veriliyor?
Teklif mi gönderiliyor?
Bunlardan birkaçını söylediğiniz anda sonuç daha kullanılabilir hale gelir.
Mesela:
“Bir müşteriye geciken teslimatla ilgili e-posta yaz. Hatanın farkında olduğumuzu gösterelim ama savunmaya geçmeyelim. Kısa ve çözüm odaklı olsun.”
Bu kadar bilgi bile yeter.
Kimin İçin Yazıldığını Söylemek Sonucu Değiştirir
Aynı konu herkese aynı şekilde anlatılmaz.
Bir avukata anlatılan şeyle lise öğrencisine anlatılan şey aynı tonda olmaz.
Bir şirket sahibine yazılan metin ile Instagram takipçisine yazılan metin de aynı olmaz.
Bu yüzden hedef kitle bilgisi çok değerlidir.
Mesela:
“Bu konuyu küçük işletme sahiplerine anlat.”
“Teknik bilgisi olmayan biri anlayabilsin.”
“13 yaşındaki bir öğrenciye anlat.”
“Ürünü ilk kez gören müşteriye hitap et.”
Bu tarz cümleler cevabın seviyesini ciddi şekilde değiştirir.
Tarzı Belirtmek İşinizi Kolaylaştırır
ChatGPT bazen gereğinden fazla resmî olabilir.
Bazen de tam tersine gereğinden fazla samimi olabilir.
Bunu baştan söylemek mümkün.
Örneğin:
“Samimi olsun.”
“Fazla satış kokmasın.”
“Kurumsal ama soğuk olmasın.”
“Teknik kelimeleri azalt.”
“Uzun cümle kurma.”
“Günlük konuşma diline yakın yaz.”
“Abartılı ifadeler kullanma.”
Bunlar küçük detaylar gibi görünüyor ama sonuç üzerinde ciddi etkisi var.
Örnek Vermek Bazen Her Şeyi Çözer
ChatGPT’ye bir şeyi tarif etmekte zorlanıyorsanız örnek verebilirsiniz.
Bu oldukça etkili bir yöntem.
Mesela bir başlık istiyorsunuz ama nasıl bir şey istediğinizi anlatamıyorsunuz.
Şöyle yazabilirsiniz:
“Şu başlık tarzını seviyorum:
Telefonunuz Neden Yavaşladı? 7 Olası Sebep
Buna benzer, merak uyandıran ama abartılı olmayan 10 başlık öner.”
Bu şekilde ChatGPT sizin ne demek istediğinizi daha iyi anlar.
Aynı yöntem yazı tonu için de kullanılabilir.
“Bu metindeki samimiyeti koru.”
“Bu örnek kadar kısa yaz.”
“Buna benzer ama kopya olmayan bir anlatım kullan.”
Özellikle içerik üretirken örnek vermek oldukça işe yarar.
İlk Cevap Son Cevap Değil
Bence ChatGPT kullanırken en önemli alışkanlıklardan biri bu.
İlk cevabı aldıktan sonra işi bitmiş saymayın.
Diyelim ki bir metin hazırlattınız ama fazla uzun geldi.
“Bunu yüzde 30 kısalt.”
diyebilirsiniz.
Fazla resmî geldiyse:
“Bunu daha günlük bir dille yeniden yaz.”
diyebilirsiniz.
Fazla reklam gibi geldiyse:
“Satış baskısını azalt, daha bilgi veren bir metne çevir.”
diyebilirsiniz.
İlk fikir kötü geldiyse:
“Bu yaklaşımı beğenmedim, tamamen farklı 5 fikir üret.”
demek de mümkün.
Yani ChatGPT ile çalışmak tek soru, tek cevap şeklinde olmak zorunda değil.
Çoğu zaman iyi sonuç birkaç küçük düzeltmeden sonra ortaya çıkıyor.
Bazen Ne İstemediğinizi Söylemek Daha Faydalıdır
Bu da sık kullandığım yöntemlerden biri.
Ne istediğinizi anlatmak kadar ne istemediğinizi söylemek de işe yarar.
Örneğin:
“Fazla emoji kullanma.”
“Metni maddelere bölme.”
“Çok iddialı ifadeler kullanma.”
“Her paragrafın sonunda satış çağrısı yapma.”
“Yapay zekâ yazmış gibi kalıp cümleler kullanma.”
“Gereksiz İngilizce kelimeler kullanma.”
Özellikle belirli bir tarzınız varsa bu tür sınırlar koymak sonucu ciddi şekilde iyileştirir.
Büyük İşlerde Tek Mesaja Her Şeyi Sığdırmayın
Bir konu çok büyükse ChatGPT’ye tek seferde her şeyi yaptırmaya çalışmak bazen verimi düşürür.
Örneğin bir iş fikriniz var.
Tek mesajda:
“Pazar araştırması yap, rakipleri bul, iş modeli kur, marka ismi öner, fiyatlandırma yap, reklam planı hazırla.”
dediğinizde ChatGPT bunların hepsini yapmaya çalışır.
Ama cevapların bazıları yüzeysel kalabilir.
Bunun yerine önce:
“Bu iş fikrinin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendir.”
Sonra:
“Hedef müşteri kim olur?”
Ardından:
“Şimdi rakipleri nasıl analiz etmem gerektiğini söyle.”
şeklinde ilerlemek çoğu zaman daha başarılı olur.
Bu yöntem size de kontrol sağlar.
Yanlış bir yöne gidiliyorsa erkenden fark edersiniz.
Rol Vermek Faydalı Ama Tek Başına Yeterli Değil
ChatGPT’ye bazen:
“Bir öğretmen gibi anlat.”
“Bir yazılımcı gibi düşün.”
“Bir pazarlama uzmanı gibi değerlendir.”
gibi roller veriliyor.
Bu kötü bir yöntem değil.
Ama tek başına yeterli de değil.
Mesela:
“Pazarlama uzmanı gibi davran.”
çok geniş bir istek.
Ama:
“Bir pazarlama uzmanı gibi bu ürün açıklamasını incele. Fazla satış odaklı yerleri yumuşat ve müşterinin gerçekten işine yarayacak faydaları öne çıkar.”
çok daha net.
Yani rol vermek yardımcı olur ama görevin kendisi yine açık olmalı.
ChatGPT’ye Soru Sorarken Küçük Bir Formül
İşinizi kolaylaştırmak için şöyle basit bir yapı kullanabilirsiniz:
Ne yapılacak + Konu ne + Kim için + Nasıl olsun
Mesela:
“Instagram metni hazırla. Yeni açılan kahve dükkânını tanıtıyoruz. Üniversite öğrencilerine hitap etsin. Samimi ve kısa olsun. İndirimden bahset ama metni reklam gibi boğma.”
Bitti.
Çoğu iş için bundan daha karmaşık bir şeye ihtiyacınız yok.
Günlük Hayattan Birkaç Gerçekçi Prompt Örneği
Bir öğrenci şöyle yazabilir:
“8. sınıf fiilimsi konusunu bana kolay şekilde anlat. Terimleri ezberletmek yerine mantığını öğret. Sonunda 5 soru sor.”
Bir işletme sahibi şöyle yazabilir:
“Müşterim fiyatı yüksek buldu. Fiyatı savunmaya çalışmadan, verdiğimiz hizmetin farkını anlatan kısa bir WhatsApp cevabı hazırla.”
Bir yazılımcı şöyle yazabilir:
“Bu kod çalışıyor ama gereksiz yavaş. Mevcut yapıyı tamamen değiştirmeden performans sorunu olabilecek yerleri göster.”
Bir içerik üreticisi şöyle yazabilir:
“Telefon pil ömrünü uzatmakla ilgili 30 saniyelik video metni hazırla. İlk cümle dikkat çekici olsun ama clickbait olmasın.”
Bir iş arayan kişi şöyle yazabilir:
“Bu CV’yi incele. İnsan kaynaklarının dikkatini dağıtabilecek gereksiz yerleri göster. Deneyim kısmını daha güçlü hale getirmek için öneri ver.”
Gördüğünüz gibi aslında işin mantığı her yerde aynı.
ChatGPT’ye Soru Sorarken Küçük Bir Formül
İşinizi kolaylaştırmak için şöyle basit bir yapı kullanabilirsiniz:
Ne yapılacak + Konu ne + Kim için + Nasıl olsun
Mesela:
“Instagram metni hazırla. Yeni açılan kahve dükkânını tanıtıyoruz. Üniversite öğrencilerine hitap etsin. Samimi ve kısa olsun. İndirimden bahset ama metni reklam gibi boğma.”
Bitti.
Çoğu iş için bundan daha karmaşık bir şeye ihtiyacınız yok.
Günlük Hayattan Birkaç Gerçekçi Prompt Örneği
Bir öğrenci şöyle yazabilir:
“8. sınıf fiilimsi konusunu bana kolay şekilde anlat. Terimleri ezberletmek yerine mantığını öğret. Sonunda 5 soru sor.”
Bir işletme sahibi şöyle yazabilir:
“Müşterim fiyatı yüksek buldu. Fiyatı savunmaya çalışmadan, verdiğimiz hizmetin farkını anlatan kısa bir WhatsApp cevabı hazırla.”
Bir yazılımcı şöyle yazabilir:
“Bu kod çalışıyor ama gereksiz yavaş. Mevcut yapıyı tamamen değiştirmeden performans sorunu olabilecek yerleri göster.”
Bir içerik üreticisi şöyle yazabilir:
“Telefon pil ömrünü uzatmakla ilgili 30 saniyelik video metni hazırla. İlk cümle dikkat çekici olsun ama clickbait olmasın.”
Bir iş arayan kişi şöyle yazabilir:
“Bu CV’yi incele. İnsan kaynaklarının dikkatini dağıtabilecek gereksiz yerleri göster. Deneyim kısmını daha güçlü hale getirmek için öneri ver.”
Gördüğünüz gibi aslında işin mantığı her yerde aynı.
ChatGPT Her Zaman Doğru Cevap Vermeyebilir
Burada biraz frene basmak gerekiyor.
ChatGPT çok hızlı cevap veriyor diye verdiği her bilgi doğru olmak zorunda değil.
Özellikle güncel bilgilerde, fiyatlarda, mevzuatta, sağlıkta, hukukta, finans konularında ve teknik detaylarda kontrol yapmak gerekir.
Gerekirse şöyle yazabilirsiniz:
“Bu bilgiyi güncel kaynaklardan kontrol et.”
“Emin olmadığın yerleri belirt.”
“Kaynak göster.”
“Bu bilgi bugün hâlâ geçerli mi kontrol et.”
Yani ChatGPT’yi kullanın ama önemli konularda son kontrolü bırakmayın.
Asıl Mesele Prompt Yazmak Değil
Bir süre ChatGPT kullandıktan sonra ilginç bir şey fark ediyorsunuz.
Aslında iyi prompt yazmak, yapay zekâya özel bir yetenek değil.
Daha çok ne istediğinizi doğru anlatma becerisi.
Çünkü aynı şey insanlarla çalışırken de geçerli.
Bir çalışana belirsiz görev verirseniz sonuç belirsiz olur.
Bir tasarımcıya ne istediğinizi anlatamazsanız çıkan tasarımı beğenmeyebilirsiniz.
Bir yazılımcıya eksik bilgi verirseniz başka bir şey yapabilir.
ChatGPT’de de durum çok farklı değil.
Ne istediğinizi ne kadar iyi tarif ederseniz sonuç o kadar iyi oluyor.
ChatGPT’ye iyi soru sormak için karmaşık prompt teknikleri öğrenmek zorunda değilsiniz.
Önce ne istediğinizi söyleyin.
Gerekli bilgiyi verin.
Kimin için olduğunu belirtin.
Nasıl bir sonuç beklediğinizi tarif edin.
Gerekirse ne istemediğinizi de ekleyin.
Ve ilk cevap tam olmadıysa devam edin.
Çünkü çoğu zaman iyi sonuç ilk mesajda değil, birkaç mesajlık çalışma sonunda ortaya çıkıyor.
Kısacası ChatGPT ile iyi çalışmanın sırrı çok uzun komutlar yazmak değil.
Ne istediğinizi karşı tarafa anlaşılır şekilde anlatmak.
Sıradaki Blog Yazımızı Kaçırmayın!
👉 Yeni blog yayında olduğunda ilk siz haberdar olmak için Instagram hesabımızı takip edin!
@vuslat_teknoloji_yazilim
